Otizmli Öğrencisi Olan Öğretmen Ne Yapmalı?

kaynaştırma sınıfıOtizm spektrum bozukluğu olan çocukların çevrelerindeki dünyayı anlamayla ilgili sorunları olduğu pek çoğumuzun bildiği bir durumdur.

Otizmli çocuğun duyusal sorunları;  sosyal becerilerde zorluklar, ihtiyaçlarını belirtmede güçlük ve iletişim kurma problemleri şeklinde  kendini gösterir.

Sahip olduğu bu zorluklar, sınıfı onun için rahatsız edici, hatta katlanılamaz bir yer haline bile getirebilir.

Ancak, tüm bu zorluklara rağmen bir sınıf öğretmeni, isterse çocuğun daha kolay öğrenmesini ve diğer çocuklarla kaynaşmasını doğru bir kaç adımla sağlayabilir.

Öğretmenin, aşağıdaki başlıklara dikkat etmesi, hem çocuk hem de diğer öğrenciler, hatta kendisi için, sınıfı daha ideal bir yer haline getirecektir.

Ebeveynler ile ekip çalışması 

Ebeveynler, çocuklarının otizm nedeniyle yaşadığı zorluklar konusunda zaten yıllardır bilgi ve deneyim sahibidirler. Onlardan çocuklarının özel ihtiyaçlarını ve derste ona nasıl hitap edeceğinizi öğrenebilirsiniz. En iyi kaynak , çoğunlukla çocuğun ailesi olacaktır. Şayet aile ile işbirliği kurmakta sıkıntılar yaşıyorsanız, çocuğun devam etmekte olduğu özel eğitim kurumundaki öğretmenine  başvurmak sizin için, diğer en iyi kaynak olacaktır.

Sorunlar olsun veya olmasın , öğretim yılının başında onlarla bir toplantı düzenlemek ve  öğretim yılı boyunca onlarla periyodik bir işbirliği içinde olmak önemlidir. Onlardan öğrenci hakkında raporlar alabilmeli ve aileye zaman zaman sınıftaki duruma ilişkin raporlar vermelisiniz. Hatta bu konuda okuldaki rehber öğretmenle çocuğa özgü raporlar hazırlamada birlikte çalışmalısınız.

Bu ekipte; veli, sınıf öğretmeni, rehber öğretmen ve çocuğun özel eğitim öğretmeninin bulunması en ideali olacaktır.

 

Duyu Sorunlarını Yönetme

Çocuğun, sınıfta yaşayabileceği herhangi bir duyusal sorunu varsa anne- baba, bunu öğretmene bildirmelidir. (yüksek seslerden duyduğu rahatsızlık vb gibi )

Şayet varsa,  öğretmen de bu zorlukları en aza indirmenin yolları üzerinde çalışmalıdır.

Örneğin , bazı otizmli çocuklar bağrışma ya da itip kakışma şeklindeki şakalaşmalardan rahatsızlık duyabilirler. Öğretmen , diğer öğrencilere, daha sakin davranmaları yönünde  telkinlerde bulunabilir. Hatta otizmli çocuk sınıfa başlamadan önce yapılan bir konuşma ile sınıftaki diğer öğrenciler hazırlanılabilir. Şayet çocuk, güneş ışığından rahatsızlık duyuyorsa sınıfın daha az ışık alan yerine oturması sağlanabilir ve bunun gibi daha pek çok düzenleme gerekebilir.

Potansiyel duyusal sorun tetikleyicilerini, mümkün olduğunca ortadan kaldırmak, hem otizmli çocuğun hem de diğer öğrencilerin sorun yaşama olasılığını azaltacaktır. 

Sosyal Beceriler İnşa Etme

Otizmli bir çocuk , sıklıkla uygun sosyal tepkiler vermekte zorlanır. Bu durum, çocuğun sınıf arkadaşları ile birlikte oynaması ve arkadaşlık kurmasını olumsuz etkiler.  Öğretmen , sosyal ipuçları vererek otizmli çocuğu eğitebildiği gibi diğer öğrencilere de otizmin etkilerini anlatarak sınıf arkadaşlarının otizmli çocuğa yardımcı olmalarını sağlayabilir.

Öğretmen, otizmi diğer çocuklara tanıtmak için, onlara otizmi açıklayan bir kitap okuyabilir, video izletebilir ve çocuklardan bu konuda araştırma yapmalarını isteyebilir.

Bu etkinliği, otizmli çocuğun yanında yapmak doğru olmaz. Bu konuya gereken hassasiyet gösterilmelidir. Otizmli bireyler algılamıyor gibi dursalar bile pek çok şeyin farkında olabilmektedirler.

Diğer öğrenciler çocuğun sosyal sınırlamalarına zaten aşina ise, o zaman öğretmen, otizmli çocuğun sınıf arkadaşları ile etkileşimini güçlendirmek için ona yardıma odaklanabilir.

Sosyal ipuçları , duyguları gösteren yüzler ve  resimler içeren kartlar ile  diğerlerinin yüzüne bakarak onların duygularını yorumlamasına yardımcı olunabilir.  Sınıf arkadaşlarının duygularını tanımak, otizmli çocuğun sosyal ortamlarda uygun tepki vermesine de yardımcı olacaktır .

Çocuk ile İletişime Önem Verme

Otizmli çocuklar, genel olarak kendilerini ifade etmekte zorluk yaşarlar demiştik. Öğretmen, çocuğun okul saatlerinde ihtiyaçlarını karşılayabilmesine yardımcı olacak şahısları tanıyıp iletişime geçebilmesini sağlamak adına, bu kişileri fotoğraflarla çocuğa tanıtabilir.

Çocuk bunalmış ve stresliyken kendisini ifade sorunu yaşıyorsa, öğretmeni ile iletişimine yardımcı olmak adına işaret ve durum resimleri kullanması sağlanabilir. Önceliğimiz her ne kadar sözel iletişimse de özel durumlarda sözel ifade sıkıntısı yaşanıyorsa bu uygulama da tercih edilebilir.

Bunun yanısıra , özellikle ilköğretimin ilk yıllarında, çocuğa ve diğer öğrencilerle iletişim kurmasına yardımcı olmak amacıyla yardımcı öğretmen ( gölge abla, yaşam koçu gibi)  uygulamalarına izin vermek çok katkı sağlayıcı olabilmektedir.

Bu tür yardımcıların, öğretmenin hatalarını bulmak veya rapor etmek için değil, aksine öğretmene yardımcı olmak maksadıyla sınıfta olduğunu bilmekte yarar vardır..

Gün İçindeki Programın İlk Derste Tahtaya Yazılması

Tüm öğrenciler bu tür programlardan faydalanırlar.  Ama , otizmli  çocuklar, öngörülebilir bir sistem altında geliştikleri için bu programdan özellikle çok yarar görürler.

Okul gününde saat saat nelerin gerçekleşeceğini bilmek, otizmli çocukları rahatlatan bir unsurdur. Onlar sonraki aktivitenin ne olacağını bilirlerse,  geçiş ile oluşabilecek stresli duygularını yönetmeleri daha kolay olacaktır. Böylece hem öğretmen hem de çocuk sıkıntısız bir ders günü yaşayacaktır.

Diğer Öğrencilerin Velileri ile Yaşanabilecek Sorunları Önleme

Bunun yanısıra özellikle diğer öğrenci velileri ile yaşanabilecek sorunları baştan ekarte etmek ve velilerin olumsuz müdahalelerini asgariye indirebilmek amacıyla, otizmli çocuğun ailesi ve çocuğun özel eğitimcisi ile velilere bir tanışma toplantısı düzenlenebilir.

Buna rağmen sorunlar yaşanıyorsa öğretmenin öğrencisine sahip çıkması ve  rehber öğretmenden yardım almasında yarar olacaktır.

Kaynaştırma eğitiminin, yasal bir hak olduğunun, velilere  hatırlatılması yerinde bir uygulama olacaktır.

Öğretmenlerin ve otizmli ailesinin tüm iyi niyetlerine rağmen,diğer veliler ya da öğretmenlerle yaşanan sorunlar olabilmekte ve çocuk okuldan uzaklaştırılmaya çalışılmaktadır. Bu konuda aileye yol gösterici olmak gerekir. Otizm platformundan bahsedilerek, yaşadıkları olumsuzluklarda kendilerine yardımcı olabilecek bir kuruluş olduğunun bilgisi muhakkak verilmeli, haklarını kanuni yollarla aramaları sağlanmalıdır.

Muhakkak, burada dile getirmeyi düşünemediğim ya da hatırlayamadığım başka yararlı öneriler de vardır. Daha sonraki yazılarımda yeri geldikçe bunlardan da bahsetmeye çalışacağım. Özelikle eğitimci arkadaşlardan bu konuda gelecek yardıma Web sayfam ve ben her daim açığız….

Sevgi ve umutla….

Serpilgül Vural

8 Comments

  1. […] kaynak: http://ekemis.com/otizmli-ogrencisi-olan-ogretmen-ne-yapmali/ […]

  2. merhaba serpilgil hanım. Ben bir ortaokulda psikolojik danışmanım . 5. sınıf otizmli bir öğrencimiz ve sınıfta öğretmenlerin ders anlatmasını engelleyecek davranışlarda bulunuyor. sınıf içinde sürekli yer değiştirme , yüksek sesle konuşmaya başlama , sınıftan çıkıp gitmek gibi davranışları var. bu konuda önerilerinizi bekliyorum. Çok teşekkür ederim.

    • Bu konuda en iyisi öğrencinin velisi ile görüşerek özel eğitim öğretmeninin de sürece dahil edilip sizleri bilgilendirmesi olacaktır. Zira çocuğu en iyi tanıyan kişi ailenin yanı sıra çocuğun özel eğitimini üstlenmiş olan öğretmenidir.
      Duyarlılığınız için teşekkür ederim Merve hanım.

  3. Merhaba
    Benim kaynaştırma öğrencisi birinci sınıfa giden bir oğlum var okul yönetimi ve öğretmen bu konuda oldukça yetersiz bu sebepten dolayı gölge abla tutmak istiyorum fakat okul yönetimi buna izin vermiyor nasıl bir yöntem izlemeliyim

  4. Merhabalar… Bu yıl 42 öğrencimle 1. Sınıfa başladım, bu hafta sınıfımıza otizmli, tam zamanlı kaynaştırma eğitimi ön görülen bir öğrencimiz katıldı. Daha önce bu konuyla ilgili eğitimlere katıldığım halde acaba bu çocuğuma bu kalabalık içinde, okuma-yazma ve bir çok temel okul kazanımlarını verme mücadelesi içinde faydalı olamazsam diye kaygılanıyorum.Sizin önerilerinizi merakla bekliyorum.

    • Merhabalar. Sizin gibi insanların varlığı bizler için umut. Teşekkür ederiz. Algı ABA merkezinde Parin Yakupyan hanımların web sayfası var orada bu konularda daha ayrıntılı bilgi bulma şansınız yüksek. Kendileri ile bağlantıya geçebilirseniz size kaynak göstereceklerdir. Sevgiler

  5. Benim otistik öğrencim tukurme vurma isirma gibi siddet uyguluyor.Her gun en az 2, 3 veli bu konu hakkinda beni ariyor.Aile okulda olmasi icin israrli.Peki bu ailelerin cocuklari her gun dayak uemeye mecbur mu?N e yapılabilir?

    • Kanunlara göre kaynaştırma uygulaması yönetmeliğine uygun çocukların sınıfta olmaya hakları var. Zaten RAM kaynaştırmaya yönlendiriyor çocukları. Ancak yaşanan sıkıntılar düzeltilemeyecek şeyler değil. Okulun Rehberlik öğretmeni ve çocuğun rehabilitasyondaki öğretmeni ile görüşülüp BEP planı çıkartılmalı. Her derse girmesi gerekmiyor olabilir. Okul izin verir ve aile de isterse gölge öğretmen kabul edebilirseniz çocuğun sınıftaki arkadaşları ile uyumunda ve davranış bozukluklarını yönetmede yardımcı olabilir.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*